piktogramy
Skin coach

Odkrywamy zakryte – czyli co znajduje się na opakowaniach kosmetyków? CZ.2

Nadszedł czas na drugą część „odkrywamy zakryte”. Wiemy już, jakie podstawowe informacje znajdują się na opakowaniach i co oznacza symbol PAO. Jednak do odkrycia jest jeszcze wiele piktogramów, które rozszyfrujemy. Dodatkowo dowiesz się jakie warunki należy spełnić, aby kosmetyk był uważany za bezpieczny, a także co jest dozwolone a co nie w składzie kosmetyków. Gotowa? No to zapraszam do lektury!

piktogramy

klepsydra

raz klepsydra raz pao

Dlaczego czasami na opakowaniach kosmetyków raz widnieje znak PAO, a raz jest to klepsydra, obok której widnieje data przydatności? Prosta sprawa - klepsydra jest używana wówczas, gdy termin ważności kosmetyku jest krótszy niż 30 miesięcy. Dodatkowo symbol będzie zastępował zdanie: "najlepiej zużyć przed końcem".

ręka na książce

Symbol "ręki na książce"

To dla nas komunikat, że informacje o produkcie nie zmieściły się na opakowaniu i są zamieszczone w formie ulotki (może to być na tasiemce lub luźno na kartce w kartoniku). Warto się z nią zapoznać, bo możliwe, iż producent zamieścił tam wskazówki do bezpiecznego użytkowania kosmetyku.

Produkt łatwopalny

Najczęściej spotykamy go na produktach aerozolowych np. dezodorant, ale ten piktogram występuje nie tylko na kosmetykach. Oznacza, że zawartość produktu jest łatwopalna, albo skrajnie łatwopalna.

UVA

UVA

Znajdziemy go na opakowaniach kosmetyków ochrony przeciwsłonecznych. To informacja dla nas, że produkt spełnia kryteria Komisji Europejskiej z zakresu skuteczności ochrony przed promieniowaniem UVA. Na tą chwilę jest to obowiązkowe przy wszystkich kosmetykach przeciwsłonecznych, aby współczynnik ochrony przed promieniowaniem wynosił 1/3 wartości SPF.

nie testowane na zwierzętach

Znak "nie testowane na zwierzętach"

Przy tym punkcie się na chwilę zatrzymam. Istnieje błędne przekonanie, że kosmetyki są dalej testowane na zwierzętach, a w tym momencie istnieje CAŁKOWITY ZAKAZ takiej praktyki. Ten znak jest zatem bardziej chwytem marketingowym niż rzetelną informacją. W tym momencie ocenia się bezpieczeństwo kosmetyków na bazie danych uzyskanych z testów na zwierzętach w przeszłości. Istnieje wiele różnych ikonek, ponieważ znak nie jest uregulowany prawnie. Zazwyczaj jednak jest to króliczek.

znak e

Znak "E"

Widnieje na każdym produkcie paczkowanym. Znak ten gwaratuje nam, że ilość kosmetyku, jaka jest zadeklarowana na opakowaniu, faktycznie, co do grama znajduje się w środku.

green dot

Green Dot

Zazwyczaj, mylnie, kojarzymy ten znak z ekologicznością produktu. Jest to jednak informacja, że producent ma podpisaną umowę z organizacją odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych, która jednocześnie posiada licencję na używanie tego znaku. Na chwilę obecną, producenci kosmetyków mają obowiązek ich recyklingu albo uiszczenia opłaty za brak takiego działania.

Ocena bezpieczeństwa kosmetyków

Według ustawy o kosmetykach, produkt musi być bezpieczny – czyli nie zagrażać zdrowiu ani życiu osób go użytkujących – a odpowiedzialność za to bezpieczeństwo w pełni ponosi producent. Weryfikacja bezpieczeństwa również leży w gestii producenta – ocenę bezpieczeństwa kosmetyku może przeprowadzić samodzielnie albo zlecić np. firmą zewnętrznym.

Aby dobrze wykonać ocenę kosmetyku, należy przeprowadzić wiele testów: fizykochemicznych, mikrobiologicznych, a także testów na zawartość zanieczyszczeń. Chodzi o to, aby kosmetyk nie uszkadzał skóry w sposób nieodwracalny i nie doprowadzał do żadnej poważnej choroby. Na testy, które kosmetyk przechodzi składają się:

  • ocena zgodności składu produktu z przepisami prawa,
  • ocena toksykologiczna składników kosmetyku,
  • ocena ekspozycji,
  • ocena ryzyka dla składników kosmetyku,
  • ocena wyników badań gotowego kosmetyku,
  • ocena przypadków niepożądanego działania,
  • końcowe przygotowanie raportu z oceny bezpieczeństwa kosmetyku.

Poza tym, podczas oceny bezpieczeństwa równie ważne jest, aby brać pod uwagę cechy miejsc, w jakich będzie przebywał kosmetyk i grupę docelową, która tego kosmetyku będzie używać.

Co wiemy o osobie wykonującej ocenę bezpieczeństwa?

Kto wykonuję taką ocenę bezpieczeństwa? Tak zwany safety assessor. W ustawie o kosmetykach, nie jest dokładnie sprecyzowane jakie kwalifikacje powinna taka osoba posiadać, oprócz wykształcenia wyższego w dziedzinie farmacji, medycyny lub dziedzinach pokrewnych. Na odpowiedzialność jaka na niego spada, jest to jednak trochę za mało, dlatego podczas wyboru takiej osoby warto byłoby też sprawdzić, jak dużą wiedze posiada i jakie jest jej dotychczasowe doświadczenie z zakresu toksykologii, chemii czy funkcjonowania skóry – nie jest to jednak warunek obowiązkowy. Obowiązkowe jest za to podpisanie się safety assessora pod każdą wykonaną oceną bezpieczeństwa z imienia i nazwiska, a także adresu.

skład kosmetyków - wprowadzenie

Skład kosmetyków jest dość obszernym tematem i na pewno jeszcze będę do niego wracać, ale póki co przyda się krótki wstęp. Zacznijmy od tego co to jest lista pozytywna i negatywna,  a także co jest zakazane w składzie kosmetyków.

Przede wszystkim, wedle ustawy, surowo zabronionym jest zamieszczanie w kosmetykach:

  • komórek, tkanek oraz innych substancji lub ekstraktów pochodzących z ciała ludzkiego,
  • substancji uznanych za rakotwórcze, mutagenne lub działające szkodliwie na rozrodczość,
  • substancji testowanych na zwierzętach.

W przypadku składu kosmetyków, regulacje odbywają się przez system list substancji: negatywnej – czyli takiej, w której wypisane są substancje zabronione do produkcji kosmetyków (jak powyżej) i pozytywnej.  

Dodatkowymi substancjami, które nie są zapisane w ustawie, a które są na liście negatywnej to: substancje o działaniu farmakologicznym (np. antybiotyki), alkaloidy, narkotyki, wiele wyciągów roślinnych, substancje promieniotwórcze, związki metali ciężkich i inne.

W listach pozytywnych nie chodzi wcale o bazę substancji dozwolonych do użytku. Takich substancji jest mnóstwo i stworzenie takiej listy byłoby raczej niemożliwe. Listy pozytywne to listy zawierające substancje dozwolone z OGRANICZENIAMI. Czyli:

  • substancje dozwolone z ograniczeniami w kosmetykach – zawierającą ograniczenia dla różnych grup substancji
  • listę barwników dozwolonych do stosowania w kosmetykach,
  • listę konserwantów,
  • listę substancji promieniotwórczych.

Dodatkowo warto wiedzieć, że listy pozytywne zawierają już maksymalne dozwolone stężenia substancji, kategorie produktów jakich mogą być stosowane, a także warunki użycia i ewentualne ostrzeżenia, które należy podać na opakowaniu produktu.

 

Źródła:

Kosmetologia pielęgnacyjna i lekarska. Red. nauk. M. Noszczyk. Wydawnictwo Lekarskie PZWL. Warszawa 2010.

Strona internetowa: http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20010420473/T/D20010473L.pdf

Strona internetowa: http://www.kosmopedia.org/bezpieczenstwo_kosmetykow/bezpieczenstwo_kosmetykow/

Leśniowska Z., Bezpieczeństwo zabiegów. Czytaj etykiety, a nie tylko oglądaj. „LNE” 2017. Nr.110